Intervistë me fotografin e njohur: Arian Mavriqi
Intervistoi: Fatijona Bajraj
F. Bajraj: Ç’do të thotë profesioni i fotografit për ty?
A. Mavriqi: Profesioni i fotografit do të thotë të ndalësh kohën nëpërmjet fotografisë. Çdo datë e rëndësishme, çdo ngjarje, gjithçka që ka vlerë, me anë të fotografisë e ndalim aty kohën dhe e paraqesim atë ngjarje me më shumë se një mijë fjalë.
F. Bajraj: A është për ty profesioni i fotografit një profesion apo pasion?
A. Mavriqi: Dikur ishte pasion, ndërsa sot është profesion. Sot jetoj me këtë punë. Kam dokumentarin tim që flet për faunën e egër shqiptare, duke e paraqitur nëpërmjet videove dhe fotografive.
F. Bajraj: Çfarë do të ishe, nëse jo fotograf?
A. Mavriqi: Nëse jo fotograf, do të isha moderator në ndonjë radio apo gazetar, me storie që lidhen me ambientin.
F. Bajraj: Kur e ke vërejtur pasionin tënd për fotografinë?
A. Mavriqi: Pasionin e kam vërejtur që në fëmijëri, kur shëtisja nëpër male e lumenj, shihja shumë kafshë dhe mendoja se dikush duhet t’i dokumentojë ato. Bëhet fjalë për vitet ’80, atëherë kur unë isha rreth 10 vjeç.
F. Bajraj: Cili është rrugëtimi yt në botën e fotografisë?
A. Mavriqi: Siç thashë më lart, si fëmijë shëtisja nëpër male e lumenj dhe hulumtoja çdo ditë. Kisha shumë dëshirë t’i fotografoja e t’i dokumentoja ato kafshë, të kisha një dokumentar timin dhe të shkoja deri në Afrikën e largët për t’ua paraqitur edhe ato kafshë publikut shqiptar. Në fillim ishte një ëndërr që nuk e dija nëse do të realizohej, sepse më pas përjetuam luftën, një jetë me plot ankth e vështirësi, ku edhe nëse kishe një aparat, mund të akuzoheshe për spiunazh. Megjithatë, kurrë nuk u ndala së besuari se një ditë do ta arrija qëllimin. Sot kam mbi 210 lloje shpendësh të dokumentuara me fotografi dhe 11 prej tyre për herë të parë janë regjistruar në të dhënat shtetërore të Kosovës.
F. Bajraj: Cila është arritja jote më e madhe dhe cili është synimi yt për të ardhmen?
A. Mavriqi: Arritja më e madhe është dokumentari im, sepse jam i vetmi që kam një dokumentar të tillë në të gjitha trojet shqiptare. Synimi im është ta çoj këtë dokumentar deri në kanalet më të mëdha televizive në botë.
F. Bajraj: Sa kohë të duhet zakonisht për të kapur një fotografi të përsosur të një kafshe?
A. Mavriqi: Varet nga kafsha. Disa fotografohen më lehtë, disa shumë vështirë. Ka raste kur kam qëndruar në të njëjtin vend deri në tre ditë për të realizuar një fotografi të mirë.
F. Bajraj: A ke ndonjë strategji për të mos shqetësuar kafshët gjatë fotografimit?
A. Mavriqi: Strategjia ime është kamuflimi, qëndrimi i qetë gjatë pritjes, shumë durim dhe, mbi të gjitha, njohja sa më e mirë e sjelljeve të tyre.
F. Bajraj: Cila ka qenë fotografia më sfiduese që ke realizuar dhe pse?
A. Mavriqi: Fotografia më sfiduese ka qenë ajo e dhisë së egër, e cila është fotografia më e mirë e realizuar ndonjëherë nga një fotograf shqiptar. Rruga deri atje ishte shumë e gjatë, kishte rëshqitje gurësh, pritja ishte e gjatë dhe e rrezikshme, sidomos për shkak të mundësisë së sulmit nga ariu që kishte disa këlyshë.
F. Bajraj: A ka ndodhur ndonjëherë të jesh në rrezik gjatë fotografimit të kafshëve?
A. Mavriqi: Nuk mund të them se kam qenë ndonjëherë në rrezik të madh, por ka disa rreziqe të vogla që lidhen kryesisht me terrenet ku punojmë.
F. Bajraj: Cila është kafsha që e ke më për zemër për ta fotografuar?
A. Mavriqi: Kafsha që kam më për zemër është pupëza, sepse, përveçse është shumë e bukur, përmendet edhe në Librin e Shenjtë, Kuranin Famëlartë.
F. Bajraj: A ke ndonjë histori të paharrueshme nga terreni?
A. Mavriqi: Histori të ndryshme kemi pothuajse çdo ditë, sepse çdo ditë shohim diçka të re e sfiduese. Njërën po e ndaj me ju: sivjet realizova xhirimin e një zogu të bukur shtegtar, bengu (Oriolus oriolus). Janë xhirimet dhe fotot e para të realizuara ndonjëherë nga një fotograf shqiptar dhe, përveç kësaj, videoja e tij në fole duke ushqyer të vegjlit ishte thuajse e vetmja në gjithë Ballkanin.
F. Bajraj: A po ndikon ndryshimi i klimës në vendet ku ti zakonisht fotografon?
A. Mavriqi: Sigurisht që ndikon. Shumë habitate po zhduken, lumenjtë po degradohen, ligatinat po shuhen, mbeturinat janë kudo pa kontroll dhe mungesa e reshjeve po çon në mbytjen e mijëra gjallesave ujore.
F. Bajraj: Çfarë këshille do t’i jepje një fotografi të ri që dëshiron të merret me fotografinë e kafshëve?
A. Mavriqi: Këshilla ime është të fillojnë me atë që kanë në dispozicion, të mos presin të kenë menjëherë pajisje të shtrenjta. Mund të fillojnë edhe me një telefon. Të besojnë në veten e tyre, të shkojnë kudo që u jepet mundësia, të qëndrojnë të qetë, të jenë të disiplinuar dhe rruga e tyre do të jetë më e lehtë.
F. Bajraj: Cilat janë planet apo projektet e tua të ardhshme?
A. Mavriqi: Botimi i librit tim të parë në dhjetor, “Wild Kosova”, si dhe një dokumentar për jetën dhe punën time 13-vjeçare, që do të zgjasë rreth 50 minuta.
