Intervistë me poeten turke: Melisa Yildirim
Intervistoi: Fatijona Bajraj
F.Bajraj: Kariyerinize nasıl başladınız, özellikle edebiyatla ne zaman ilgilenmeye başladınız?
(Na flisni pak për fillet e karrierës suaj, kur keni filluar të merreni pikërisht me letërsi?)
M.Yildirim:
Lise yıllarımda edebiyat öğretmenimin sohbet havası anlatımıyla edebiyat dersi ilgimi çekti, sevmeye başladım. Her derse başlamadan önce mutlaka şiir okurdu ve daha sonra ben de kendimi şiir sayfalarını aralarken buldum. Okuduğum şiirler bana ilham verip, hayatım boyunca yaşadığım iyi, kötü duygularımı senetleştirip kalemime dökmeme ve insanları anlama, gözlemleme, empati yeteneğimi geliştirdi. İlk şiirimi “Hiç Umut Yok mu?” dizeleriyle, ilk olarak Abis Edebiyat e-dergisinde yayımlandı. Bunun devamında bazı şiirlerim Eecstatic, REVISTA UJ, Edebiyatkulisi dergilerinde yer aldı
(Gjatë viteve të gjimnazit, ora e letërsisë më ngjalli interes falë mënyrës së ngrohtë dhe frymëzuese të mësuesit tim të letërsisë; kështu fillova ta dua letërsinë. Para çdo ore mësimi, ai lexonte patjetër një poezi dhe, dalëngadalë, e gjeta veten duke shfletuar faqet e librave poetikë. Poezitë që lexoja më frymëzuan dhe më ndihmuan që përvojat e mia jetësore, ndjenjat e bukura dhe të vështira që kam përjetuar, t’i shndërroja në vargje, t’i derdhja në letër me penën time, duke zhvilluar njëkohësisht aftësinë për të kuptuar njerëzit, për t’i vëzhguar ata dhe për të ushtruar empatinë.
Poezinë time të parë, me vargjet “A nuk ka aspak shpresë?”, e botova fillimisht në revistën elektronike Abis Edebiyat. Më pas, disa nga poezitë e mia u publikuan edhe në revistat Eecstatic, REVISTA UJ dhe Edebiyatkulisi.)
F.Bajraj: Neden tam olarak şiir?
(Pse bash poezia?)
M.Yildirim: Dostoyevski’nin bir romanında yaşıyor gibiyiz: “Hava gri ve soğuk, insanlar yoksul, yoksul ve mutsuz.” Yazarın bu sözünden çok etkilenerek ilk şiirimi yazmaya başladım ve ilk dizesine şöyle başladım: “Hiç umut yok mu?” Ve son dizesini de şöyle sonlandırdım: “Umut, şimdi usul, usul yağabilir mi yeniden bu karanlık, zifiri kalplere?”
(Duket sikur po jetojmë brenda një romani të Dostojevskit: “Ajri është gri dhe i ftohtë, njerëzit janë të varfër, të varfër dhe të palumtur.” I ndikuar thellë nga kjo thënie e shkrimtarit, fillova të shkruaj poezinë time të parë dhe vargun e parë e nisa kështu: “A nuk ka aspak shpresë?” Ndërsa vargun e fundit e përmbylla me këto fjalë: “A mund të bjerë përsëri shpresa, ngadalë, ngadalë, mbi këto zemra të errëta, zifti?”)
F.Bajraj: Kariyerinizin zirvesine ulaştığınızı düşünüyor musunuz?
(A mendoni se keni arritur kulmin e karrierës suaj?)
M.Yildirim: İlham bulduğum hislerimi kaleme dökerken, kendimi bu yolda geliştirdiğimi görüyorum. Yazarlık yolum uzun, emek verici bir yol; ben denize varıncaya dek vazgeçmeyeceğim, çünkü benim için “şiir viyandan daha güzel, ben ise Osmanlı’dan daha inatçıyım”.
(Teksa i hedh në letër ndjenjat nga të cilat marr frymëzim, e shoh se po zhvillohem vazhdimisht në këtë rrugë. Udhëtimi im në shkrimtari është i gjatë dhe kërkon shumë përkushtim; nuk do të dorëzohem deri sa të arrij në det, sepse për mua “poezia është më e bukur se Vjena, ndërsa unë jam më kokëfortë se Perandoria Osmane.”)
F.Bajraj: Bu alanda başarısız olduğunuz bir zamanı hatırlıyor musunuz?
(A kujtoni ndonjë moment kur keni dështuar në këtë fushë?)
M.Yildirim: Yazdıklarımın beğenilip beğenilmeme kaygısına girmedim; yazdığım her dize benim için paha biçilmez, içimden geldiği gibi yazdım. İnanıyorum ki içtenlikle yazdığım her cümle yüreklerde umut tohumu olacaktır.
(Nuk jam shqetësuar kurrë nëse shkrimet e mia do të pëlqehen apo jo; çdo varg që kam shkruar është i paçmueshëm për mua dhe i kam hedhur në letër ashtu siç më ka ardhur nga brenda. Besoj se çdo fjali e shkruar me sinqeritet do të mbjellë një farë shprese në zemrat e njerëzve.)
F.Bajraj: Bugün olduğunuz noktaya gelmenin ne kadar zor ve zorlu olduğunu düşündünüz?
(Sa ka qenë e vështirë të arritni këtu ku jeni sot?)
M.Yildirim: Bugüne zorluklarla ve emek vererek geldim; hayatım boyunca emek vermeden hiçbir şeye sahip olunması gerektiğine inandım, çünkü emek benim için mücevher değerinde. Ben emek vererek bu mücevhere sahip olduğumun hissiyatı içindeyim. Ve eskilerin manidar bir sözü vardır: “Alın teri ter kokar”.
(Deri më sot kam ardhur përmes vështirësive dhe me shumë përpjekje; gjatë gjithë jetës sime kam besuar se asgjë nuk fitohet pa mund dhe pa sakrificë, sepse për mua puna ka vlerën e një xhevahiri. Ndihem sikur, përmes përkushtimit tim, kam arritur ta zotëroj këtë xhevahir. Dhe të vjetrit kanë një thënie domethënëse: “Djersa e ballit mban erë djerse.”)
F.Bajraj: Bu dışında başka bir işle de ilgileniyor musunuz, başka bir mesleğiniz var mı?
(A merresh me ndonjë punë tjetër përveç kësaj, a ke ndonjë profesion tjetër?)
M.Yildirim: Kendimi geliştirip öğrenmeye özen gösteririm. Kitap, şiir okumayı çok severim; tarih öğretmeniyim. Tarihsel müzeleri, yapıtları incelemeyi severim. Aynı zamanda fotoğrafçılık dikkatimi çeker; doğanın eşsiz nidasını fotoğraf arşivimde görmek hoşuma gider. Sanat ve edebiyat içinde olmak ilham verir. Küçükken modacı olmak isterdim; elbise, çanta, ayakkabı tarzı çizimler yapardım.
(Kujdesem vazhdimisht për vetëzhvillimin dhe për të mësuar gjëra të reja. Librat dhe poezia i dua shumë; jam mësuese e historisë. Më pëlqen të vizitoj muze historikë dhe të studioj veprat e trashëgimisë kulturore. Njëkohësisht, fotografia më tërheq veçanërisht; më jep kënaqësi të shoh thirrjen e veçantë të natyrës të pasqyruar në arkivin tim fotografik. Të qenit pranë artit dhe letërsisë më frymëzon. Që në fëmijëri kam pasur dëshirë të bëhesha stiliste; vizatoja modele veshjesh, çantash dhe këpucësh.)
F.Bajraj: Yakın gelecekte tamamen farklı bir alanda sizi görebilecek miyiz?
(A do të mund t’ju shohim në një fushë krejtësisht të ndryshme në të ardhmen e afërt?)
M.Yildirim: Hayat mucizelerle dolu; karşımıza ne zaman, hangi alanda, nasıl bir fırsat çıkacağını bilemeyiz, ama ben inanıyorum ki yazdığım şiirler okurlarımın yüreğinde nida olacak, yolumu aydınlatacak ve yazarlık kariyerimi taçlandıracak.
(Jeta është e mbushur me mrekulli; nuk e dimë se kur, në çfarë fushe dhe në ç’mënyrë do të na shfaqet një mundësi, por unë besoj se poezitë që shkruaj do të bëhen një thirrje në zemrat e lexuesve të mi, do të ndriçojnë rrugën time dhe do ta kurorëzojnë karrierën time si shkrimtare.)
F.Bajraj: Türkiye’de edebiyatin durumu hakkında ne düşünüyorsunuz?
(Çfarë mendoni për gjendjen e letërsisë në Turqi?)
M.Yildirim: Türkiye’de edebiyatın köklü bir geçmişi var, ama şu an için baktığımda, artıları olduğu gibi eksileri olduğunda görebiliyorum. Örneğin, edebiyat üzerine etkinlikler, programlar yapılabilir; böylelikle edebiyat alanında yetenekli cevherleri keşfetmek olanağı olur. Edebiyatı yaşamın kalbi olarak tanımlıyorum; örneğin bir şiiri okuduktan önceki duygu durumunuza sonraki duygu durumunuz arasında farklar olur ve böylelikle edebiyat bazen de insanın kendisini okumasıdır.
(Në Turqi, letërsia ka një traditë të thellë dhe të rrënjosur, por kur e shoh gjendjen e saj sot, mund të dalloj si anët pozitive, ashtu edhe mangësitë. Për shembull, mund të organizohen më shumë veprimtari dhe programe kushtuar letërsisë; në këtë mënyrë do të krijohej mundësia për të zbuluar talentet dhe vlerat e fshehura në fushën letrare. Letërsinë e përkufizoj si zemrën e jetës; sepse, mes gjendjes emocionale para se të lexosh një poezi dhe asaj pas leximit, shpesh ka ndryshime të dukshme. Kështu, letërsia është ndonjëherë edhe një mënyrë për njeriun që të lexojë vetveten.)
F.Bajraj: Kısa vadede gerçekleştirmeyi düşündüğünüz planlarınız neler?
(Cilat janë planet që mendoni t’i realizoni në afat të shkurtër?)
M.Yildirim: Gönül verdiğim bu yolda hem bugüne hem de yarınlara dalıp giden edebiyat kariyerimin pişip, demlenmesini istiyorum. Aynı zamanda edebiyat ve sanata dair bir kitap çıkartmayı düşünüyorum.
(Në këtë rrugë të cilës i jam përkushtuar me zemër, dëshiroj që karriera ime letrare, e shtrirë mes së tashmes dhe së ardhmes, të piqet dhe të marrë formë me kohën. Njëkohësisht, po mendoj edhe botimin e një libri kushtuar letërsisë dhe artit.)
F.Bajraj: On yıl sonra Türkiye’yi edebiyat alanlarında nasıl görüyorsunuz?
(Si e shihni Turqinë në fushën e letërsisë pas dhjetë vitesh?)
M.Yildirim: On yıl sonrasını, edebiyatın ne yönde gelişeceği konusunda kesin bir kanıda bulunmak zor, ama edebiyatın yüreklerde güzel izler bıraktığını düşünüyorum, çünkü hissedilen duyguları akıl unutsa da kalp unutmaz. Belki de ileriki yıllarda, usta şairlerimizin izinde, hiç ayrılmadan daha çok ses getirebilecek yazar sayısı artacaktır: “İsterim ki yazılan, istenilenden daha güzeldir”.
(Është e vështirë të shprehet një mendim i prerë se në ç’drejtim do të zhvillohet letërsia pas dhjetë vitesh, por mendoj se letërsia lë gjurmë të bukura në zemrat e njerëzve; sepse, edhe nëse mendja i harron ndjenjat e përjetuara, zemra nuk i harron kurrë. Ndoshta në vitet që vijnë, duke ndjekur gjurmët e poetëve tanë të mëdhenj, do të shtohet numri i shkrimtarëve që, pa u shkëputur nga kjo rrugë, do të arrijnë të kenë jehonë më të madhe: “Dëshiroj që ajo që shkruhet të jetë më e bukur se ajo që synohet.”)
